حكيم ابو على ( مجهول ) ( مترجم : محمد بن زكريا الرازي )

121

خواص الأشياء ( فارسى )

آب بجوشانند تا باز نيم من آيد و يك چهار يك روغن بادام درافكنند و بجوشانند تا آب برود . شربتى يك درم با شير شتر اعرابى دهند . روغن بنفشه : سرد و تر بود ، بر چرب ماليدن سود كند و صلابت مفاصل بنشاند و دفع بىخوابى كند ؛ صنعت آن : مغز بادام شيرين كه هيچ تلخ نباشد سفيد كنند و نيمه كنند و خشك كنند و هر دو من بادام ، يك من بيد مشك دراندازند يك هفته و بعد از آن از بيدمشك جدا كنند و چهار نوبت بنفشهء تازه كه هيچ علف نباشد به رويش كنند و چند روز در شيب جامهء خواب نهند و بعد از آن معلق درآويزند تا هشتاد روز بگذرد و روغن از او بكشند و بنفشه نگاه دارند كه به كارها مىآيد . روغن گل بادام : معتدل بود در برودت و گويند سرد بود و سودمند بود حرارت دماغ را و فهم بيفزايد و اسهال مرارى باز بندد ؛ صنعت آن : مغز بادام ابيض كنند و خشك كنند و هر ده من بادام سه من برگ گل سرخ اضافه كنند و در كيسه كنند تا نيك بوى گل بگيرد و هرچند روز در دست مىگردانند تا گل خراب نشود . روغن بادام را به دستورى كه مشهور است ، روغن حنا برگ يك چهار يك در دو من آب بپزند تا باز نيم من آيد و بپالايند و يك چهار يك روغن كنجد اضافه كنند و بجوشانند . روغن سيب : آفتابى گيرند . روغن سورنجان : مفاصل را سود دهد : گل سورنجان در شيشه كنند و روغن به رويش كنند و در آفتاب بياويزند و اگر گل سورنجان نباشد بيست درم سورنجان و ده درم قصب الذّريره ، كوفته ، يك شبانه‌روز بجوشانند و روز ديگر بجوشانند و بپالايند و يك چهار يك روغن كنجد اضافه كنند ، چنان چه ذكر رفت ؛ و اگر روغن گل بكنند ، صواب باشد . روغن كراث : ناسور را گرم كند و بواسير را مفيد بود . روغن آجر : آب گندنا يك من ، روغن كنجد نيم من ، در يكديگر بجوشانند و ده درم مقل اوّل در آب كنند تا حل شود و بعد از آن بجوشانند كه آن را دهن المبارك خوانند و خواصّ بسيار دارد و گرم‌تر از نفت سفيد بود و لطيف‌تر و هر امراضى كه سبب آن سردى باشد ، دفع كند و به جهت سمّ عقرب و كسى كه افيون و بزر البنج خورده باشد سود دهد ؛ صنعت آن : بستانند آجر سرخ نو و بادام بادام كنند و در ميان آتش اندازند تا سرخ شود و به انبر بيرون مىآورند و در ميان روغن زيت اندازند . بعد از آن بيرون آورند و زمانى رها كنند تا روغن از